Jeszcze większa automatyzacja sądów

E-protokoły z rozpraw, mniej uzasadnień wyroków i większe kompetencje notariuszy - te elementy mają odciążyć wymiar sprawiedliwości.Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało odnowione, powstałe jeszcze w poprzedniej kadencji Sejmu założenia dużej "informatycznej" noweli procedury cywilnej. Założenia projektu koncentrują się przede wszystkim na elektronice. Przewiduje on elektronizację procedury wystawiania i egzekucji bankowego tytułu egzekucyjnego (wniosek bank ma składać wyłącznie drogą elektroniczną), postanowienie sądu też ma mieć tę formę. E-procedura obejmie część zwykłego postępowania egzekucyjnego. Ma np. umożliwiać wierzycielowi wszczęcie jej w formie elektronicznej i zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.

Ma powstać także tzw. e-protokół z sądowej rozprawy. Każdy uczestnik (strona, adwokat) ma dostać na nośniku nagrania z rozprawy, chyba że sąd uzna inaczej.

Samym sędziom ma zaś pomóc możliwość wyboru, czy chcą wygłaszać (i nagrywać) ustne uzasadnienie wyroku czy zaprezentują je pisemnie. Gdyby natomiast przy ustnym uzasadnieniu pojawił się wniosek o pisemne, sędzia dokona transkrypcji tego pierwszego i wyda wydruk.

Kolejnym sposobem na odciążenie sądów ma być przekazanie wszystkich spraw spadkowych do tzw. niespornych do kompetencji notariuszy. Dopiero w razie pojawienia się sporu notariusz będzie musiał odesłać zainteresowanych do sądu. Z kolei w postępowaniu egzekucyjnym sędziów odciążyć mają w większości czynności referendarze.

Projekt przewiduje także zinformatyzowanie procedury zajęcia rachunku bankowego przez komornika, wprowadzenie dodatkowych instrumentów procesowych dla powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz komunikację elektroniczną w europejskim postępowaniu nakazowym.

Jak powiedział "Rzeczpospolitej" prof. Jacek Gołaczyński, wiceminister sprawiedliwości zajmujący się informatyzacją sądów, liczy on na to, że nowela zostanie uchwalona w drugiej połowie tego roku i może wejdzie w życie z początkiem 2013 r.